طراحی و ساخت اتاق فرار

اتاق فرار یا اسکیپ روم در طول سالیان گذشته در ایران و جهان توانسته توجه جوانان را به خود جلب کند و تبدیل به یکی از سرگرمی‌های محبوب شود. اتاق فرار بازی برگرفته از بازی‌های کامپیوتری است و بر مبنای حل پازل است. همان‌طور که احتمالاً می‌دانید اسکیپ روم می‌تواند در صورت اجرای درست و مدیریت بهینه، کسب‌وکار پر سودی باشد به‌نوعی  که برای مدیر کسب‌وکار و مخاطب آن یک بازی برد-برد باشد! اگر شما علاقه به راه‌اندازی کسب‌وکار اتاق فرار دارید و دررابطه‌با طراحی و ساخت یک اسکیپ‌روم سؤال دارید، این مقاله برای شماست!


طراحی اتاق فرار 


اولین گام در راه‌اندازی کسب‌وکار اتاق فرار، طراحی یک اسکیپ روم است. طراحی یک بازی هر چند دشوار، کاری بسیار لذت‌بخش و هیجان‌انگیز است و درصورتی‌که به‌درستی انجام شود نه‌تنها فرآیند ساخت بازی را ساده‌تر و کم‌هزینه‌تر می‌کند؛ بلکه باعث می‌شود طول دوره حیات آن بازی و به دنبال آن درآمد بازی بیشتر و بهتر باشد. در ادامه به مراحل طراحی یک اتاق فرار بیشتر خواهیم پرداخت: 


-    ایده‌پردازی 


اولین گام در طراحی یک اتاق فرار، ایده‌پردازی اولیه است. هیچ‌چیز بیشتر از یک ایده خاص و ناب باعث موفقیت یک مجموعه اتاق فرار نخواهد نشد. اگر بخواهیم مثالی از ایده کلی یک اتاق فرار بزنیم می‌توانیم از بازی احضار، کمپ آلفا یا آرماگدون از مجموعه اسکیپ روم دات آی آر نام ببریم. اتاق فرار احضار در سال 1397 افتتاح شد و ایده اصلی استفاده از فضای وهم‌آلود با استفاده از فضاسازی خاص و تکنولوژی بود، اتفاقی که تا پیش از آن در دنیای اتاق فرار تهران نیفتاده بود. یا در اتاق فرار کمپ آلفا، استفاده از فضاسازی خاص آینده‌نگرانه (سال 2051) میلادی و فضای خاص علمی تخیلی ایده مرکزی و محوری بازی بود و یا در اتاق فرار آرماگدون ایده بازی بقا محور، ایده اصلی بازی بود که منجر به فروش بسیاز زیاد این بازی در تهران شد.   


تم و ژانر بازی: 


بعد از مشخص‌شدن ایده محوری بازی، نوبت به تم و ژانر بازی می‌رسد. متأسفانه بیشتر اسکیپ‌روم‌های فعلی در تهران و ایران صرفاً در ژانر ترسناک هستند. اما اتاق فرار می‌تواند ژانرهای متنوع و مختلفی داشته باشد و مثل فیلم‌های سینمایی در ژانر کارآگاهی، جنایی، پلیسی، سیاسی، علمی تخیلی، فانتزی و... باشد. 

سناریو: 


سناریو یا روایت بازی یکی از اصلی‌ترین بخش‌های طراحی هر اتاق فرار است. اگر روایت از اسکیپ‌روم حذف شود، خیلی زود تبدیل به یک تفریح تکراری خواهد شد. اما قصه و داستان بازی می‌تواند تنوع زیادی در اسکیپ روم ها ایجاد کند و به هر اسکیپ روم رنگ و طعم متفاوتی بدهد. در نظر بگیرید در یک اسکیپ روم امکان روایت و سناریو پیچیده وجود ندارد و نمی‌توان از بازیکن انتظار داشت در مدت‌زمان 60 دقیقه به قصه‌ای طولانی توجه کنید. نکته مهم در روایت بازی این است که سناریو، معماها و فضاسازی بازی به هم گره خورده است و باید این حس به بازیکن القا شود که سناریو بازی را به‌تدریج و در جریان بازی و حل معماها کشف خواهد کرد. 

طراحی معما 


و اما یکی از دشوارترین بخش‌های اتاق فرار، طراحی معما! پایه و اساس هر اسکیپ روم معماهای آن است و طراحی معماهایی که برای اکثریت مردم قابل‌حل باشد کار ساده‌ای نیست. معماهای اتاق فرار باید متنوع باشد و منجر به باز شدن انواع مختلف از قفل‌ها شود. همچنین معماها صرفاً به چالش‌های ذهنی محدود نمی‌شود و می‌تواند چالش‌های حرکتی و تیمی نیز باشد. وجود سرنخ‌های منطقی در بازی و فرآیند حل منطقی معما یکی مهم‌ترین نکاتی است که باید در طراحی چالش‌های بازی لحاظ کرد. 

 

طراحی اکت و دیالوگ 


اگر بازی شما در سبک تئاتر تعاملی است یا به صورت کلی از بازیگر استفاده می‌کنید، طراحی نوع حرکت، مسیر حرکت بازیگر، شخصیت‌پردازی، طراحی لباس مناسب و همچنین دیالوگ‌های بازیگر از مواردی است که در فرآیند طراحی اسکیپ روم باید در نظر بگیرید. ذکر این نکته ضروری است که وجود بازیگران متعدد در بازی الزاماً یک نقطه قوت حساب نمی‌شود. هزینه جاری زیاد و البته وابستگی بازی به کیفیت کار نیروی انسانی یا همان پرسنل بازی، از امتیازات منفی حضور بازیگران متعدد در بازی است. پس در فرآیند طراحی اسکیپ روم، نباید طوری بازی را طراحی کرد که وابستگی کامل به بازیگران داشته باشد. 


طراحی فضاسازی

 
در فرآیند طراحی فضاسازی بازی، نکاتی مثل ایمنی، نورپردازی، سیم‌کشی ایمن و محل قرارگیری دوربین، میکروفون، اسپیکر، محل ورود و خروج بازیگر بازی، تعبیه درب‌ها و به‌خصوص درب‌های مخفی بازی از مواردی است که باید به آن توجه داشته باشید. 

ساخت اتاق فرار 


اگر شما بهترین اتاق فرار دنیا را هم طراحی کرده باشید؛ اما مرحله ساخت اتاق فرار را به درستی انجام ندهید، نمی‌توانید مخاطبان اتاق فرار را راضی نگه دارید! پس حتماً مواردی که در ادامه در رابطه با ساخت بازی گفته شده را با دقت بخوانید و در نظر بگیرید. 

انتخاب مکان 


در انتخاب مکان اتاق فرار که به‌نوعی اولین گام در فرآیند ساخت است این موارد را در نظر داشته باشید: نزدیکی به حمل‌ونقل عمومی، نزدیک بودن به دیگر مراکز تفریحی یا دانشگاه‌ها و مدارس، وضعیت ترافیکی منطقه و جای پارک، مشکلات مربوط به آزار همسایگان و دسترسی راحت برای همه ساکنین شهر. به‌عنوان‌مثال اگر در غربی‌ترین نقطه تهران اقدام به تأسیس یک اتاق فرار کنید احتمالاً درصد قابل‌توجهی از کسانی که در شرق تهران ساکن هستند را از دست خواهید داد!


متراژ اتاق فرار


متوسط متراژ اتاق فرار در دنیا چیزی حدود 60 متر مربع است. متاسفانه در ایران و در 2-3 سال اخیر، به جای خلاقیت در طراحی گیم پلی و معماهای بازی، تمرکز روی متراژ و وسعت بازی بوده است. ظهور بازی‌های چند طبقه و بزرگ اما با دکورهای خالی و بدون جزییات تبدیل به یک رویه در ساخت اتاق فرار شده است. این انتخاب شماست که تصمیم می‌گیرید یک بازی بسیار بزرگ اما بدون جزییات فضاسازی داشته باشید یا متراژ کمتر را انتخاب کنید اما با فضاسازی فوق العاده و پرجزییات همراه باشد.


آکوستیک کردن فضای اتاق فرار 


فضای آکوستیک اتاق فرار از دو جهت دارای اهمیت است: شنیده نشدن صدای خارج بازی توسط بازیکنان که این امکان را فراهم می‌کند که بازیکنان بیشتر در در فضا و اتمسفر بازی غرق شوند و همچنین عدم خروج صدا از داخل بازی که در فضاهای مسکونی برای مسئله آزار همسایگان دارای اهمیت است. برای آکوستیک کردن فضا می‌توانید از پشم سنگ 5 سانتی با دانسیته 80، فوم پلی اتیلن، ورق یونولیت 5 سانتی، فوم شانه تخم مرغی و پنل‌های گچی دارای یونولیت استفاده کنید. ذکر این نکته مهم است که استفاده همزمان از متریال سلول باز و سلول بسته کمک شایانی به هر چه بهتر آکوستیک شدن فضای شما می‌کند.  

تجهیزات اتاق فرار 


هر اتاق فراری نیاز به تجهیزات دکوری و البته تجهیزات تخصصی مربوط به اتاق فرار دارید. تجهیزات و اکسسوری دکور مثل میز، صندلی، تابلو، پرده، فرض و موکت و دیگر اکسسوار مربوط به فضاسازی است و تجهیزات اتاق فرار مثل انواع قفل، ماسک، کیپدهای دیجیتال، قطعات الکترونیکی و مکانیکی و پنوماتیکی و وسایل دکوری خاصِ تم‌های مختلف است. شما می‌توانید خرید تجهیزات اتاق فراری خود را به اسکیپ‌روم دات آی آر بسپارید.


هزینه اتاق فرار


یکی از مهم‌ترین سؤالات هر کسب‌وکاری هزینه ثابت اولیه است. هزینه اتاق فرار بسته به شرایط قیمت ارز و البته تِم و سناریو اتاق فرار و کیفیت متریال مربوطه می‌تواند بازی مختلفی را در بر بگیرد. در سال 1402 و دلار 55000 تومانی، هزینه یک اتاق فرار بسیار با کیفیت در تهران و توسط مجموعه اسکیپ روم حدوداً 500 میلیون تومان خواهد بود. طبیعی است که در صورت استفاده از تم‌های عادی به خصوص فضاهای شبیه خانه، هزینه به شدت کاهش پیدا می‌کند. اما ایجاد فضاهایی در آینده یا گذشته یا فانتزی قطعاً باعث افزایش هزینه اتاق فرار خواهد شد. 


پس از راه‌اندازی اتاق فرار 


تصور کنید که اتاق فرار خود را راه‌اندازی کرده‌اید و همه چیز آماده یک مسیر پر هیجان است! اما اینجاست که باید بگوییم که عشق آسان نمود اول ولی افتاد مشکل‌ها! بخش زیادی از کار شما که رسیدگی به امور جاری و مدیریتی اتاق فرار است باقی‌مانده که در ادامه به آن اشاره خواهیم کرد. 

آموزش پرسنل و گیم مستر 


گیم مستر اتاق فرار یا همان بازیگردان یا مدیر بازی کسی است که تصاویر فضای بازی را می‌بیند، صدای بازیکنان را می‌شوند و تیم را برای رسیدن به پایان بازی راهنمایی می‌کند. در بازی‌هایی که بازیگر دارند نیز اجرای اکتهای طراحی شده بر عهده آنهاست. هر دو نفر یعنی گیم مستر و بازیگر نقش مهمی در کیفیت بازی شما خواهند داشت. اغراق نیست اگر بگوییم که یک بازی فوق‌العاده از نظر دکور، سناریو و معما با عملکرد بد بازیگران و گیم مسترهای بازی می‌تواند تبدیل به یک تجربه بسیار بد شود!


تبلیغات 


مانند هر کسب‌وکار دیگری شما نیاز به تبلیغات خواهید داشت. اولین گام تبلیغی در فضای فعلی کسب‌وکار ایران، ایجاد یک صفحه اینستاگرامی و تولید محتوای مناسب در آن است. در کنار آن، تبلیغات محلی، تبلیغات در فضای وب و البته وب‌سایت شخصی که به‌نوعی ویترین کاری شماست. 

درآمد اتاق فرار


همان‌گونه که هزینه‌های اولیه و جاری یکی از سؤالات مهم هر مؤسس کسب‌وکار اتاق فرار است، درآمد آن نیز سؤال متداول و مهمی است. در فضای فعلی کسب‌وکار اتاق فرار در ایران و ظهور و گسترش پلتفرم‌های فروش اتاق فرار که آسیب جدی به این صنعت وارد کرده است، متأسفانه عمر اتاق‌های فرار به کمتر از 18 ماه کاهش پیدا کرده است در صورتی که در شهری با جمعیت تهران، یک اتاق فرار عمری حداقل 4 سال می‌تواند داشته باشد. در طول زمان فعالیت خود متوسط 100 الی 120 سانس در ماه را تجربه کنید.